روال عادی، نگاهی روان‌شناسانه و سیاسی به ترس در ساختارهای قدرت
کارگردان نمایش «روال عادی» گفت: در این نمایش می‌خواستم نشان دهم ترس در ساختارهای توتالیتر چگونه زندگی انسان‌ها، حتی عوامل درون سیستم را نیز درگیر می‌کند.
مسعود قربانی در گفت‌وگویی اظهار کرد: ایده اجرای نمایش «روال عادی» به سال ۱۳۹۶ بازمی‌گردد؛ زمانی که برای نخستین بار با این متن آشنا شدم. از آن زمان تاکنون چهار بار به طور جدی بر روی اجرای این اثر کار کرده‌ام. نتیجه این تلاش‌ها سه اقتباس متفاوت و یک نسخه روان‌سازی شده برای اجرا بوده است که همان نسخه‌ای است که اکنون آن را اجرا می‌کنیم. وی ادامه داد: داستان نمایش در مورد یک جاسوس است که به ارتکاب اعمال خلاف قانون متهم شده و حالا خودِ سیستم که احساس خطر کرده، قصد بازجویی از این خبرچین را دارد. هدف من از اجرای این اثر، انتقال این مفهوم است که «ترس» در جوامع توتالیتر چگونه می‌تواند زندگی انسان‌های عادی و حتی افرادی را که در درون سیستم مشغول به کار هستند، تحت‌الشعاع قرار دهد. این کارگردان تئاتر بیان کرد: متن اصلی این نمایشنامه نوشته ژان-کلود کریر، نمایشنامه‌نویس برجسته فرانسوی است و ترجمه درخشان آن را آقای اصغر نوری انجام داده‌اند. این نمایشنامه دو شخصیت مرد دارد، اما در طراحی اجرای اخیر، تصمیم گرفتم نقش جاسوس را به یک بازیگر زن بسپارم تا لایه‌ای تازه به روایت افزوده شود. قربانی افزود: بازیگران این اثر، خانم تفضلی و آقای خامسی هستند؛ هر دو از بازیگران باسابقه، تحصیل‌کرده و شناخته‌شده تئاتر مشهد که دارای مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد بازیگری از دانشگاه تربیت مدرس هستند. وی با اشاره به اینکه سخت‌ترین بخش اجرای این نمایش متن آن است، گفت: متن این نمایش در عین سادگیِ ظاهری از پیچیدگی‌های روان‌شناختی، حقوقی و سیاسی فراوانی برخوردار است. روال عادی اثری است سهل و ممتنع که فهم عمق آن نیاز به تأمل دارد. قربانی بیان کرد: این نمایش مشخصاً برای مخاطبان خاصی طراحی شده است؛ از جمله وکلا، دانشجویان علوم سیاسی، فعالان سیاسی و اجتماعی و همچنین روان‌شناسان. برای گروه سنی زیر ۱۶ سال نیز تماشای این اثر به‌هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود. این کارگردان تاتر اظهار کرد: در حوزه طراحی صحنه، نور، موسیقی و لباس نیز تلاش کردم به سمت یک فضای مینیمالیستی حرکت کنم تا تمرکز مخاطب بر روی بازی‌ها و محتوای اثر نه عناصر بیرونی صحنه باقی بماند. قربانی ادامه داد: یکی از تفاوت‌های اصلی این اثر با آثار پیشین من در این است که برای نخستین‌بار با متنی از یک نویسنده غیرایرانی کار کرده‌ام. پیش از این در سال ۱۳۹۷ نمایش «شکلک» نوشته خانم نغمه ثمینی و در سال ۱۳۹۹ نمایش «مرضیه‌جان» به نویسندگی آقای مهدی زیادچمنی را روی صحنه برده بودم. وی در خصوص بازخورد مخاطبان از این اثر گفت: با توجه به مشکلات اخیر از جمله اختلال در اینترنت، بحران‌های اقتصادی و نیز اینکه نخستین اجرای رسمی پس از جنگ ۱۲ روزه بود، انتظار استقبال گسترده‌تری را داشتیم. با این حال خدا را شکر بازخوردها منفی نبوده، اما از سطح انتظارات‌مان اندکی فاصله داشته است.
همچنان نیازمند اصلاحات ساختاری در بدنه تئاتر هستیم این کارگردان تئاتر در خصوص وضعیت تئاتر مشهد تصریح کرد: به عنوان یک هنرمند مشهدی که هم زادگاه و هم تئاتر این شهر را دوست دارم، معتقدم تئاتر مشهد هر روز در حال رشد و پیشرفت است. با این وجود همچنان یک‌سری سازوکارهای پایه‌ای در تئاتر ایران رعایت نمی‌شود که همین امر آسیب‌های جدی به بدنه تئاتر وارد می‌کند؛ امری که نیازمند بازنگری جدی و اصلاحات ساختاری است.
خبرهای مرتبط
همه‌ی اخبار
اقامتگاهی میان رازهای پنهان و سرنوشت‌های ناتمام
نورهای تیره، شخصیت‌هایی با پوشش‌های متفاوت و فضایی آکنده از ابهام، صحنه‌ای که در آن هر نگاه می‌تواند نشانه‌ای از رازی پنهان باشد و هر انتخاب، مسیری تازه پیش روی شخصیت‌ها بگذارد.
«ما همه گمنامیم»؛ روایت رؤیاهایی که پشت درهای هنر می‌مانند
صحنه ساده است و خبری از دکورهای شلوغ و پرجزئیات نیست، بازیگران با رفت‌وآمدها و دیالوگ‌های خود، فضای نمایش را شکل می‌دهند و گاهی خنده بر لبان تماشاگران می‌نشانند. موسیقی در بخش‌هایی از اجرا به کمک روایت می‌آید و نورهای رنگی، حال‌وهوای صحنه را تغییر می‌دهند که مخاطب در کنار لحظات کمدی، با موقعیت‌ها و دغدغه‌های شخصیت‌ها همراه شود.
«من کجا خوابم برد»؛ بازی با زمان میان گذشته و آینده
نمایش در حالی روی صحنه می‌رود که با وجود مضمون اجتماعی و دراماتیک، تلاش دارد مخاطب را در فضایی میان تلخی و شیرینی با خود همراه کند. فضای اجرا در عین پرداختن به دغدغه‌هایی درباره زمان، گذشته، آینده و تأثیر آن بر زندگی انسان، لحظاتی از شادی و طنز را نیز در خود جای داده و همین تضاد، حال‌وهوای متفاوتی به اثر بخشیده است.